Омар Јагхи и МОФ технологијата со производство на капкава вода од воздух: Патоказ за иднината без електрична енергија
Последната значајна развојна фаза во оваа област доаѓа со најавата од овој недела: Omar Yaghi и неговиот тим претставуваат иновативен пристап за добивање на вода за пиење од воздух без користење на електрична енергија. Yaghi, кој работи во Беркли, Калифорнија, се фокусира на решение со користење на порозни кристални структури познати како MOF. Той демонстрира колку овие материјали се чувствителни и целосно дизајнираливи. MOF-овите се состојат од структури со деликатни дупки кои можат да формаат молекули за вода дури и при многу ниска влажност, селективно ги заробуваат водените молекули.
Овој систем работи со големина на околу 6 метри долг контејнер и преобразува водена пареа од околината во вода за пиење. Моделите кои се поврзани на мрежа можат да произведуваат од 2000 до 4000 литри вода дневно, додека верзијата без електрична енергија има капацитет до околу 1000 литри. Безжичните (off-grid) модели целосно ја користат топлината од околината и не потребуваат надворешен извор на енергија. Овој пристап има очигледна предност во споредба со повеќето традиционални уреди за производство на атмосферска вода, кои бараат голема потрошувачка на енергија и влажна атмосфера: MOF-овите можат директно да заробат и ослободат молекули вода без потреба од ладење.
Личната мотивација на Yaghi ја прави оваа работа уште посмислена. Биологот од Јордан, роден во палестинско семејство, растеше со неизвесност за достапноста на вода и струја во младоста; во својот Нобелов говор, тој сподели дека овие предизвици му ги даваа инспирацијата за трајни решенија за пристап до вода. Исто така, се истакнува дека системот е поеколошки од системите за пречистување морска вода. Дестилацијата троши многу енергија и враќа солена отпадна вода во морето, што создава притисок врз еко системите, додека собирањето вода од воздух користи моментална влажност и не создава дополнителни солени отпади.
Комерцијалниот процес ќе биде започнат од компанијата Atoco, чиј основач е Yaghi, со планови за почеток на комерцијални нарачки во втората половина на 2026 година. Пазарите вклучуваат региони каде што постои воден дефицит, како и центри за податоци кои консумираат големи количини вода. Во предложениот модел, отпадна топлина од центри за податоци може да се искористи како извор на енергија за производството на вода. Визијата е амбициозна: во секој дел од годината, без разлика колку е влажноста, произведувањето на вода од воздухот без создавање на јаглероден отпечаток светски да биде можно. Ако технологијата стане широко распространета, може да се каже дека ова е една од најрадикалните решенија досега за борба против водената криза.
