Амбициозниот проект Акују Нуклеар: Одложувања, технички предизвици и иднини во Турција
Долг период на очекувања за Акују нуклеарната електрана ја обележувајќи се како клучна инфраструктурна проекта за Турција, која подолг временски период ја преработувала потребата за сигурно и стабилно снабдување со електрична енергија. Иако првата фаза за стартувањето беше очекувана за 2024 година, одложувањето во 2025 и конечно најавената година за започнување во 2026 година откриваат фокусирани напори за завршување на строителството и монтажа на првиот блок, како и продолжување на активностите за вториот, третиот и четвртиот блок.
Според зборовите на Дедусенко и во соработката со Росатом и кинеските партнери, клучна причина за одложувањето е непрепознатата испорака на радационен систем за напојување од страна на Siemens. Без оваа опрема, дури и со целосно завршена изградба, напојувањето на мрежата не би било можеби функционално. Сепак, во текот на годината завршени се провајдни тестови за далечински системи за дистрибуција и одржување наAutomатизацијата, што укажува на напредок во безбедноста и функционалноста на системот и подготовка за пријавување на првиот блок во следната година.
Процесот околу критичните компоненти е завршен Во оваа година активностите продолжуваат без прекини, при што освен доминантното финансирање од странство, Росатом и турската страна ги координираат напорите за безбедно продолжување на работите за сите четири блока. Смислата на почнувањето на првиот комплекс за стартување ќе обезбеди основни услуги за следните блокови и ќе претставува мост кон целокупната работа на централата. Во овој контекст, главната опрема за првиот блок е инсталирана, а тестовите на клучните системи за безбедна работа, вклучително дизел генераторите, се успешно завршени.
Модуларните малите реактори (SMR) стекнаа се поголемо значење на глобално ниво, поради повеќе проекти во различни фази и водечкиот статус на Росатом во сериско производство на реакторот RITM-200. Турција, под 2053 година, гледа кон помалки и по-компактни реактори за подобро прилагодување кон нејзината нуклеарна инфраструктура, што нуди стратешки можности за земјата.
Потпишано во 2010 Историјата на Акују покажува долготраен процес, кој ја започна формализацијата во мај 2010 година, а во 2017 година започна ископувањето и изградбата на првиот реактор. Градежните работи се проширија до вториот, третиот и четвртиот блок во периодот 2020–2022 година, со завршени основи и подготвеност за техничка фаза. Во април 2023 година, со целосно приближување до финализација на првиот блок, беше донесено и горивото за реакторот, и проектот влегува во нова техничка фаза.
Проектот, вреден околу 20 милијарди долари, главно финансиран од руските извори и управуван од Акују Нуклеар АД, следи моделот „Прајд-Изгради-Поседувай-Работи“ со одговорност за изградба, управување и пост-оперативна демонтажa од Росатом. Очекуваниот животен век на централата е 60 години, со можност за продолжување на дополнителни 20 години. Договорите од мај 2010 година ги утврдија обврските на Турција за купување 70% од струјата од првиот и вториот блок, и 30% од третиот и четвртиот блок, за период од 15 години, со плаќање по 12,35 центи по киловат- час по стартот на работата.
Технички, Акују нуклеарната централа се состои од четири руски реактори од типот VVER 3+, со по 1.200 MWt, и кога ќе биде поточно во функционирање, очекува производствени капацитети од околу 35 милијарди киловат часови годишно, што се проценува да ги задоволи приблизно 10% од потребите за електрична енергија на Турција.
